Bir Ses Böler Geceyi ve Anayurt Oteli

Dün akşam Bir Ses Böler Geceyi’yi seyrettim. İlk fark ettiğim şey, romanda yazarın bize sordurduğu “İsmail ermiş mi, yoksa meczup mu?” sorusunda, yönetmenin tercihini birinci seçenekten yana kullanmasıydı. İsmayil dağlardayken, hatta evinde dinlenirken başının üstünde beyaz güvercinler uçuyor. Bunları İsmayil’den başkası görüyor mu bilmiyoruz ama mağara ve ışık gibi yerleşik peygamberlik simgeleri kullanılmış. İsmayil ne istediğini bilen, olgun bir karakter olarak karşımıza çıkarken, Bektaş Sofu başta olmak üzere onun karşısındaki karakterler nispeten “ham” görünüyor.  İkinci fark ettiğim, filmin düşük bütçeli bir film oluşuydu. Açılış sahnesinde yağmur yağıyor ve biz açık ve net bir biçimde kameranın önüne havadan su düştüğünü ama setin ilerisinde toprakta hiçbir kıpırtı olmadığını görüyoruz. Süha’nın kendini açık mezarda yatar halde gördüğü, İsmayil’in su içtiği derede Hz Ali’inin yüzünü gördüğü, görgü töreninin sonunda İsmayil’in tabutunun kapağının açıldığı sahnelerde görüntü efektleri biraz amatörce göründü gözüme. Ama genel olarak oyunculuk iyiydi; İsmayil, Gülizar (ve Demet) rolünde oynayan Gün Koper’le Merve Dizdar, oyunculuk deneyimleri pek olmamasına (ve çekim röportajlarında filmde tasvir edilen ortamlardan uzak, şehirli orta sınıf hayatı yaşayarak büyümüş çocuklar gibi görünmelerine) rağmen bence rollerini iyi benimsemişler. Hem görgü töreni hem de solcuların akşam yemeği buluşmasında figüranların gözlerini kameradan kaçırdığını fark ettim – bu da bütçe durumuyla ilgili olsa gerek. (Bir de bence bu film daha özenle hazırlanmış bir afişi hak ediyordu, renkler güneşte solmuş gibi görünüyor).

Geçen hafta Anayurt Oteli’ni okudum. Açıkçası biraz sıkılarak okudum, tempo gerçekten yavaş romanın ilk yarısında, sonra da insanı karamsarlığa iten konular işleniyor. Özellikle 1970’lerde yenilikçi sayılacak anlatım teknikleri var; diyaloglarla bilinç akışı birbirine karışıyor, ayrıca kahraman Zebercet’in hayatının sıradan, biraz iğrenç ama son derece insani ayrıntıları da dahil edilmiş. (Başından sonuna kadar Zebercet’i sevelim mi, ondan nefret mi edelim karar veremiyoruz, yazar bilerek bizi böyle bir ikilemde bırakıyor.) Takip etmesi zor bir kitap, benim de sessiz ortamlarda dinlenmiş bir kafayla okumaya fırsatım olmadı pek bu aralar. Zebercet karakterinin neden yalnız ve mutsuz olduğunu anlıyorum, kitabın başından itibaren buna işaret eden ayrıntıları fark ettim, ama sonunda birilerinin intihar ettiği kitaplarda bazen o noktaya nasıl vardığımızı kaçırıyorum, özellikle de karakterin duygularından açıkça söz edilmiyorsa, sadece dışarıdan gözlemlenebilecek olaylara bakıp onun duygu durumuyla ilgili çıkarımlarda bulunmamız bekleniyorsa. Masumiyet Müzesi’nde de biraz öyle hissetmiştim (belki orada bir şaşırtmaca da söz konusuydu, kitabın sonuna kadar Kemal’in duygu durumuna odaklandık en sonunda sürprizi Füsun yaptı); umutsuz olmakla intihar etmek arasında uzunca bir mesafe var, o mesafeyi nasıl kat ettik diye düşünmeden edemiyorum bazen. Tehlikeli Oyunlar’da kitabın sonu başından biraz belliydi, hiç yadırgamadım, ama o roman zaten baştan sona bilinç akışı ve duygu durumuydu.

Bu arada tesadüfe bak, Bir Ses Böler Geceyi’deki İsmayil rolünü oynayan Gün Koper’in babası Macit Koper, 1987’de Ömer Kavur’un yönettiği Anayurt Oteli filminde Zebercet karakterini oynamış.

6 Nisan 2012: Az önce Ahmet Ümit, Cem Davran, Merve Dizdar ve Ali Sürmeli’nin konuk olduğu bir televizyon programı izledim İnternet’ten, filmi tartışıyorlardı. Filmde İsmayil’in bebekliğinde annesine Hızır Aleyisselam’ın göründüğü bir sahne var. Meğer Hızır Aleyisselam’la Süha’yı karakolda polis işkencesinden kurtaran karakteri aynı oyuncu (Ali Sürmeli) oynuyormuş! Ne akıllıca… Düşününce hatırladım ama buradaki benzetme aklıma gelmemişti.

 

Reklamlar
Bu yazı Türkçe içinde yayınlandı ve , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s