K. P. Kavafis – Bütün Şiirleri

Kavafis’in istos’tan çıkan yeni şiir kitabını (çev. Ari Çokona) okudum. İşte en sevdiğim şiir:

Girişteki Ayna

Gösterişli evin girişinde, çok eski,

en az seksen yıl önce satın alınmış

kocaman bir ayna vardı.

Güzeller güzeli bir çocuk, terzinin çırağı,

(amatör sporcuydu pazarları)

elinde bir paketle bekliyordu.

Evdekilerden birine teslim etti paketi,

o da makbuzu getirmek için içeriye gitti.

Yalnız kalan terzi çırağı, bekledi,

yaklaştı aynaya, bakındı

ve kravatını düzeltti. Beş dakika sonra

makbuzu getirdiler, alıp gitti.

Ama, uzun yaşamı boyunca

nice olaylar ve nize yüzler görmüş olan

eski ayna sevinç içindeydi şimdi,

övünüyordu birkaç dakikalığına

üzerine düştüğü için o mükemmel güzellik (201).

treesŞiirlerin bir kısmı Yunan mitolojisiyle tarihini, bir kısmı da aşkı ve yalnızlığı, yoksulluğu konu ediniyor. Şairin memleketi olan İskenderiye, sonra Antakya ve Sinop gibi şehir adları sık geçiyor, Yunanlıların yanında Yahudiler ve Ermenilerden söz ediliyor. Ben kitabın son tarafındaki aşk şiirlerini baş taraftaki “milli” ve “tarihi” şiirlere göre daha çok sevdim. Adı geçen tarih olayları ve kişileri için kitabın sonunda açıklamalar var. Hepsini okumadım ama burada verilen özel isimlerin Türkçe çevirileri hoşuma gitti: Misopogon (sakaldan nefret eden), Poliorketes (kuşatmacı), Euergetes (velinimet), Kakergetes (kötü işler yapan) Gripos (kıvrık burunlu) vb. Baştaki Çevirmenin Önsözü’nde de şairin hayatıyla ilgili ilginç ayrıntılar anlatılıyor; anlaşılan nevi şahsına münhasır bir kişilikmiş.

Çevirmen Ari Çokona, önsözünde Kavafis’in şiirlerinin düzyazıya benzediğini anlatıyor. Gerçekten düzyazıya benziyor şiirler; bilmiyorum, belki de çevirileri asıllarından daha çok öyle: Bütün öğeleri tam, düz cümleler; uyak, aliterasyon yok, söz oyunları asgari. Çokona’nın sözcük seçimi günlük dile yakın, ben aslında daha eski, çağrışımları daha yoğun sözcükler görmeyi tercih ederdim 1933’te ölmüş, Yunan mitolojisinden ve tarihinden konular işleyen bir şairin şiirlerinde. Hatta çevirmen yer yer de olsa Öztürkçe sözcükler, Türkçeye Fransızcadan geçmiş sözcükler kullanıyor – gerçi sık tekrarladığı bazı sözcükler de şunlar: “kösnül,” “haz”, “sefih.” (“Kösnül”, “erotik” demekmiş, “erotik” sözcüğü de ayrıca kullanılıyor; şairin en sevdiği sözcüklerden biri olsa gerek.)

Hoşuma giden bir başka şiirle bitiriyorum:

Çok Yakışan Güzel Beyaz Çiçekler

Birlikte takıldıkları            kahveye gitti.

Arkadaşı, üç ay önce            burada:

“Beş parasız            iki yoksul genciz,

sefil batakhanelerde             sürünen.

Açıkça söylüyorum,            seninle gezemem artık.

Başka biri, istiyor beni,            bilesin,” demişti.

O başkası, iki takım            elbise ile ipek mendiller

söz vermişti.            Geri getirmek için onu, dünyanın

altını üstüne getirdi            ve yirmi lira buldu.

Geri döndü arkadaşı            yirmi lira için,

ama aynı zamanda            eski dostlukları,

eski aşkları ve aralarındaki            derin bağlar için de.

“O başkası” ise yalancı,            serseri çıktı.

Sadece bir takım elbise            yaptırdı, hem de

zar zor ve bunca            yalvarmadan sonra.

Arkadaşı artık            ne takım elbise,

ne ipek mendil,            ne yirmi lira,

ne de yirmi kuruş            istiyor.

Pazar günü, sabahleyin,            saat onda defnedildi.

Pazar günü defnedildi,             neredeyse bir hafta oluyor.

Yoksul tabutuna                        çiçekler koydu,

güzelliği ve            yirmi iki yaşına

çok yakışan,            güzel, beyaz çiçekler.

Akşamleyin,            birlikte takıldıkları

kahveye uğradığında,            –bir işi düşmüştü,

ekmek parası–            kalbine saplanan bir bıçaktı

o birlikte takıldıkları            kahrolası kahve (198).

Reklamlar
Bu yazı Türkçe içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s