Tiyatro Haftası: Hakiki Gala ve Korku ve Sefalet/Tırs û Xof

Geçen gün “metateyatral” bir oyuna gittim; yani, sahnede izlemekte olduğumuz şeyin bir tiyatro oyunu olduğunu bize hatırlatan; hatta oyun metninin yazılış sürecinden ve oyunun “perde arkası”ndan bahseden bir gösteri. Adı da Hakiki Gala; gerçek, kurgu ve performans konuları etrafında dönüyor. Ayşe Selen ve Şehsuvar Aktaş ikilisi sahneledi; (daha önce de Gündüz Niyetine oyunlarını seyretmiştim) muhteşemdiler. Komikti, (hatta arka çaprazımdaki genç kadının kendinden geçercesine aralıksız gülmesinden rahatsız oldum) ama durum komedisi gibi komik değildi; sanki bir müsamere parodisi gibiydi, o açıdan da tiyatro sanatına gönderme yapıyordu. Özellikle Ayşe Selen’in canlandırdığı karakter herhangi bir çay bahçesinde görebileceğiniz temiz kalpli yurdum insanı gibiydi; ama her hareketinde bir parodi dokunuşu vardı. Dekor ve kostümler de kitsch‘ti.

ImageHaftanın başında da Korku ve Sefalet/Tırs û Xof adında Türkçe-Kürtçe bir oyuna gittim. İngiliz yazar Mark Ravenhill’in Irak Savaşı’ndan sonra yazdığı bir metin; huzur, güven; şiddet ve tehlikle konularını işliyor. Yazar özgün metni Shoot/Get Treasure/ Repeat adında 16 oyunluk bir dizi şeklinde yazmış. Theatre Deng û Bêj bunlardan dört tanesini seçerek bir oyun içinde üç küçük oyun halinde sergilemiş. Yani biz Türkçe bir oyun için üç Kürtçe skeç seyrettik; bunlar iç içe geçmişti, Türkçe kısımları canlandıran çift sahneden hiç ayrılmadı; sadece onların oturduğu tarafın ışıkları kısıldı. Asıl oyun İngiltere’de geçiyor; genç, beyaz, orta sınıf bir çift bebeklerinin güvenli ve huzurlu bir ortamda yetişmeyeceği konusunda endişeli; ama bir yandan da adam “ben kibar biriyim” diyerek kadına fiziksel, cinsel ve psikolojik şiddet uyguluyor. Skeçlerden ikisi Irak’ta geçiyor (ikisinden anlıyoruz ki orada ölüm sıradan bir olay haline gelmiş) biri de İngiltere’de, ama onda da Irak Savaşı’na göndermeler var. Tabii burada vurgulanmak istenen, yukarıda saydığım duyguların göreli olduğu; ayrıca dünya üzerinde yaşayan bazı insanlar yaşam tarzlarını seçmekte özgürken bazılarının ise elinin kolunun bağlı olduğuı.

Oyundan anladıklarım bunlar; bu kadarını anlamak için aradaki boşlukları kendim doldurmam gerekti; çünkü sahneye yansıtılan Türkçe üstyazı çok fersizdi, oyunun yarısından itibaren takip etmeyi bıraktım. İkinci ve üçüncü skeçlerin büyük kısmını anlamadım. Bence bu teknik soruna acilen bir çözüm bulmalılar. Bir de, lafı hiç gevelemeden söyleyeceğim; Türkçe çeviri çok kötüydü, televizyondaki altyazılı Amerikan filmleri gibiydi; umarım Kürtçesi daha iyidir.

ImageBu da tek perdeydi ve çok şiddet içeriyordu; belki daha yavaş icra edilse (araya havadan sudan diyaloglar, küçük tereddütler filan eklense) daha doğal görünmez miydi diye düşünmeden edemedim. Yani, beş dakika geçmiyordu ki sahnede biri birinin boğazına sarılmasın; her sahnenin dramatik etkisi üst üste bindi ve biz aşırı doz olduk.

Oyunculardan Güldestan Yüce’nin performansını çok beğendim; Özlem Taş da çok iyiydi (İkisi de DTCF Tiyatro mezunuymuş). Şehmus Kartal’ın rolü zordu; zaaflarını öfkeyle dışa vurması gerekiyordu ve bence duygularını çok gözümüze soktu. Oyuncuların sahnenin içinde oturmasının da bir etkisi vardır belki; sahneyle aramızda fiziksel mesafe azdı; psikolojik bir mesafe de sanatçının gösterişli üslubu nedeniyle imkansız hale geldi.

Burada özgün oyunların İngiltere’de sahnelenişiyle ilgili bir eleştiri yazısı var; hikâyesi ilginç, oyunu seyredenler bir göz atmak isteyebilir. Metinde adı geçen “Crime and Punishment” da yukarıdaki fotoğrafta gösterilen birinci skeç.

Reklamlar
Bu yazı Türkçe içinde yayınlandı ve , , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s